صفحه ها
دسته
دامنه‌هاي‌سايت
دوستان
سايت‌هاي برتر
برخي از نوشته ها
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 714704
تعداد نوشته ها : 510
تعداد نظرات : 479
Rss
طراح قالب
موسسه تبیان

جريانهاي شكافنده مهمترين علت غرق شدگي در درياي خزر

هر ساله شاهديم كه صدها نفر از هموطناني كه براي گذراندن تعطيلات تابستان و اندكي تفريح به دريا مي‌روند، به يكي از بدترين اشكال مرگ كه همان غرق‌شدگي است، گرفتار شده، خاطره‌اي تلخ نيز در ذهن و جان بازماندگان بر جاي مي‌گذارند. با وجودي كه در سالهاي اخير دليل اصلي مرگ شناگران درياي خزر به خوبي شناخته شده است، ليكن اطلاع رساني كافي در اين زمينه صورت نگرفته و متأسفانه هر سال در فصل گرما، همان وقايع اسفناك سال قبل تكرار مي‌شوند. خواندن چند خط زير مي‌تواند براي شما و عزيزانتان اهميت حياتي داشته باشد. لذا اندكي براي آن وقت بگذاريد.

 

شنا در دريا هرگز مشابه شنا در استخر نيست و علاوه بر دانستن فن شنا و داشتن مهارت زياد، بايد ويژگيهاي آب دريا را نيز شناخت. آب شور دريا در صورت برخورد با چشم، سوزش چشمي دردناكي ايجاد مي‌كند و تمركز شناگر را كاملاً از بين برده و او را در يافتن مسير ساحل ناتوان مي‌كند. در صورت ورود آب دريا به ناي و ريه فرد، سرفه‌هاي شديدي ايجاد مي‌شود كه عملاً شنا كردن را غيرممكن ساخته و شناگر كاملاً مستأصل مي‌شود. ضربات امواج دريا، فرد را با خود به اين سو و آن سو برده، تمام توان و انرژي وي را مستهلك مي‌كنند. گل‌آلود بودن آبهاي ساحلي درياي خزر موجب مي‌شود كه حتي با عينك شنا هم نتوان در زير آب چيز زيادي مشاهده كرد و مثلاً ناحيه كم‌عمق را از عميق تشخيص داده يا فرد در حال غرق شدن را در زير آب يافت. فردي كه در چنين شرايطي به دام افتد، بسيار دشوار بتواند خود را از مهلكه نجات دهد. ضمناً مطابق يك اصل، براي شناي افراد بالغ در آبهاي دريايي با عمق بيش از يك و نيم متر، نه تنها آنها بايد فنون شنا را به خوبي بدانند بلكه لازم است به توان فيزيكي و استقامات بدني بالاي خود نيز اطمينان داشته باشند. حتي با وجود مهارت بالا و توان بدني فوق‌العاده، هنوز هم دريا جاي امني براي شنا نيست، چراكه:

جريان‌هاي ساحلي از عمده دلايل مرگ شناگران حرفه‌اي مي‌باشند.

امواج دريا با حركت به سمت ساحل همواره حجم زيادي از آب را به طرف خشكي منتقل مي‌كنند. اين حجم وسيع از آب مي‌بايد دوباره به داخل دريا برگردد و براي اين منظور در نقاطي از ساحل، به صورت تقريباً غير قابل پيش‌بيني، درون آب دريا آب‌راهه‌هايي به طرف دريا ايجاد مي‌شود كه در آن آب با سرعت زيادي بر خلاف جهت امواج (يعني از سمت ساحل به سمت دريا) جريان مي‌يابد. اين جريانها كاملاً از امواج آب متفاوت بوده و به آنها جريانهاي ساحلي، جريانهاي شكافنده (Rip Currents)، يا جريانهاي مرگبار گفته مي‌شود كه در بسياري نقاط جهان و بويژه در سواحل درياي خزر، تلفات جاني بسياري را به بار مي‌آورند.

جريان شكافنده از بالا شبيه يك بادبزن دستي است كه دسته آن به سمت ساحل، و دهانه آن به سمت دريا مي‌باشد. دسته اين بادبزن بيشترين قدرت را دارد و صرف‌نظر از اينكه شناگر چقدر شنا بلد است يا چقدر توان جسمي دارد، عملاً برگشت وي به سمت ساحل را غير ممكن ساخته، او را سريعاً با خود به داخل دريا مي‌كشاند. براي درك بهتري از قدرت اين جريان بايد گفت كه سرعت اين جريان معمولاً از ركورد سرعت شناي المپيك نيز بالاتر است؛ بدين معني كه حتي بهترين قهرمان شناي المپيك نيز نمي‌تواند بر خلاف آن شنا كرده و به طرف ساحل برگردد. عرض جريان شكافنده بين ۳ تا بيش از ۶۰ متر، و طول آن به داخل دريا بسيار متفاوت است (گاهي فقط در ناحيۀ شكسته شدن امواج يا همان محلي كه موج فرو ريخته و كف سفيد رنگ تشكيل مي‌دهد بوده، گاهي نيز تا ده‌ها متر به داخل دريا كشيده مي‌شود).

علائم جريان شكافنده:

تشخيص زمان تشكيل جريان شكافنده براي افراد عادي دشوار است. در بسياري موارد ديده شده كه افراد بسياري در دريا مشغول شنا كردن بوده، همه چيز عادي و خوشآيند به نظر مي‌رسد، اما در همين بين يك نفر در ميان جريان شكافنده به سادگي و بي‌سروصدا غرق مي‌شود. لذا جريان شكافنده الزاماً مختص درياهاي طوفاني و مناطق پرخطر نيست. مواقعي كه دريا موّاج است، احتمال تشكيل جريان‌هاي شكافنده بسيار زياد است. لذا در اين شرايط نبايد وارد آب دريا شد و بهترين كار اين است كه شنا را به زماني ديگر موكول كرد و از زيبايي‌هاي ساحل لذت برد. توجه داشته باشيد كه جريانهاي شكافنده در تمام درياها، درياچه‌ها و اقيانوس‌ها مي‌توانند رخ دهند. برخي نشانه‌هاي قابل رؤيت جريان‌هاي شكافنده عبارتند از:

- آب در محل جريان شكافنده آرام و بدون موج است.

- رنگ آب در محل جريان شكافنده با بقيه نقاط تفاوت دارد (شكل‌هاي بالا).

- خطي از آب كف آلود، خزه يا زباله در محل جريان شكافنده به سمت دريا حركت مي‌كنند.

- امواجي كه به سمت ساحل مي‌آيند، در محل جريان شكافنده دچار شكست مي‌شوند.

- در بسياري از نقاط در سواحل گيلان و مازندران ساحل ماسه‌اي است. در ساحل ماسه‌اي علايمي شبيه اشكال هلالي وجود دارد. نوك هلال جايي است كه جريان شكافنده تشكيل مي شود.

روش فرار از جريان شكافنده:

چنانچه درون يك جريان شكافنده گرفتار شديد، نخست آرامش خود را حفظ كنيد. دوم اينكه هرگز، هرگز و هرگز بر خلاف جريان شكافنده و به سمت ساحل شنا نكنيد. اين اقدام مرگبار منجر به خسته شدن كامل شناگر شده و شناگر از رمق افتاده به راحتي غرق خواهد شد. در عوض خود را بر روي آب نگاه داريد؛ اكنون دو گزينه پيش روي شماست:
 

۱-      اگر توان بدني بالايي براي شنا داريد:

الف- به صورت موازي با ساحل حركت كرده و از مسير جريان كاملاً خارج شويد و سپس به صورت مورب به سمت ساحل برگرديد (شكل زير را ببينيد).

ب- يا اينكه براي خروج از جريان شكافنده، موازي با ساحل در عمق آب شنا كنيد. در اعماق زيرين آب، جريان شكافنده قدرت كمتري دارد. لذا مي‌توان به اين طريق از مسير جريان فرار كرده، آنگاه از آب عميق به آرامي و به صورت مورب به سطح بازگشت و به صورت مورب به ساحل برگشت. دقت كنيد كه اين روش نيازمند توانايي حبس نسبتاً طولاني تنفس مي‌باشد.

 

2-      اگر توان بدني معمولي داريد:

هم جهت با جريان به سمت دريا حركت كنيد. معمولاً جريان پس از طي چندين متر تا چند ده متر، قدرت خود را از دست مي‌دهد. در اينجا مي‌توانيد با صورت موازي با ساحل از جريان فرار كرده و پس از طي چندين متر و دور شدن از جريان، ابتدا نفس بگيريد، سپس تقاضاي كمك كنيد و بعد به صورت مورب به سمت ساحل برگرديد. لازم به ذكر است كه معمولاً دريا در خارج ناحيه شكست امواج آرام‌تر است. ناحيه شكست امواج، ناحيه‌اي است كه موج در آنجا فرو ريخته و به رنگ كف سفيد ديده مي‌شود، و اين ناحيه براي شناكردن مناسب نيست. بنابراين شناگري كه بتواند خود را در در خارج ناحيه شكست امواج روي سطح آب نگاه دارد، از جريان شكافنده در امان خواهد بود (البته به طور كلي فاصله گرفتن زياد از ساحل براي بيشتر شناگران به هيچ وجه قابل توصيه نيست).

در هر دو دسته افراد با توان بدني بالا و با توان بدني معمولي:

اگر تشخيص داديد كه كمكي به شما نخواهد رسيد و بايد با توان خود به طرف ساحل برگرديد، همراه با امواج خود را به ساحل برسانيد. هنگامي كه امواج بزرگ به سمت شما مي‌آيند، چند ثانيه نفس بگيريد و حدود يك متر زير آب برويد تا از ضربه موج در امان بمانيد. توجه داشته باشيد كه ممكن است دوباره درون جريان شكافنده ديگري گرفتار شويد. در اين هنگام نيز شك نكرده و اجباراً همراه آن به سوي دريا برگرديد، ولي مجدداً بر طبق اصول پيش‌گفته به سمت ساحل بازگشت كنيد.

 

چند توصيه مهم:

جريان شكافنده معمولاً بسيار قوي بوده و به راحتي مي‌تواند حتي جان شناگران بسيار ماهر را به خطر اندازد. اگر شما يا عزيزانتان هنوز شنا در دريا را كاملِ كامل فرا نگرفته‌ايد، اگر به توان بدني خود براي شنا كردن در درياي مواج و فنون شناور نگه داشتن خود بر روي موج اطمينان نداريد، بهترين كار اين است كه در دريا شنا نكنيد. يا لااقل در همان لبۀ دريا از خنكي آب لذت ببريد، و دچار دردسرهاي فوق و مصيبتهاي جبران‌ناپذير نگرديد.

به گزارش خبرنگار سايت پزشكان بدون مرز ،  در بستر آب سواحل درياي خزر (به ويژه از آستارا تا نكا) پشته‌هاي ماسه‌اي وجود دارد كه با ايستادن بر روي آنها چنين تصور مي‌شود كه در ناحيه كم‌عمقي حضور داريم. ولي با فقط اندكي جابه‌جايي، عمق آب شديداً افزايش مي‌يابد؛ ضمناً پشته‌هاي ماسه‌اي ناپايدار بوده و گاهي زير پاي فرد فرو ريخته و او را در عمق زياد آب گرفتار مي‌كنند. در برخي مناطق نيز عمق آب به صورت ناگهاني زياد مي‌شود. اين حالت مشابه اين است كه بر روي لبۀ كوهي حركت كنيد كه با يك قدم به جلو، زير پايتان درّه‌اي پديدار شود. فردي كه شنا بلد نباشد، ديگر نمي‌تواند به عقب برگردد و  به همين راحتي جان خود را از دست مي‌دهد.

بالا آمدن آب درياي خزر در چند سال اخير موجب شده كه بسياري از ساختمانها و تأسيسات ساحلي، و چاه‌هاي آب و فاضلاب آنها، در زير آب ساحل مدفون شوند. در سواحلي كه پاكسازي صورت نگرفته، شناگر در هنگام شيرجه ممكن است با اشياء چوبي و فلزي و سنگي به جاي مانده از اين ساختمانها برخورد كند. ضمناً چاه‌هاي آب و فاضلاب مي‌توانند شناگران را به داخل خود بمكند.

لذا اگر قصد شنا داريد؛ در مناطق پاكسازي شده و در حضور نجات غريق به اين امر اقدام كنيد. و باور كنيد كه بسياري از مناطق «شنا ممنوع» با توجه به خطرات ساحل آن ناحيه و متعاقب مرگ‌وميرهاي بسياري كه داشته است به اين نام لقب گرفته‌اند.

فراموش نكنيد كه دريا در عين زيبايي و آرامش، جان انسانهاي عزيز بسياري را گرفته است؛ افرادي كه هرگز در هنگام ورود به آب، تصورش را هم نمي‌كردند به چنين مرگ دلخراشي مبتلا شوند.

شايد خواندن اين نوشته بتواند جان انسان ديگري را نجات دهد. لذا آن را براي دوستانتان ايميل كنيد يا پرينت آن را بين دوستانتان پخش كرده يا در معرض ديد آنها قرار دهيد.

 

منبع: پزشكان بدون مرز


بیست و دوم 4 1390 10:55
X