صفحه ها
دسته
دامنه‌هاي‌سايت
دوستان
سايت‌هاي برتر
برخي از نوشته ها
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 734441
تعداد نوشته ها : 510
تعداد نظرات : 479
Rss
طراح قالب
موسسه تبیان

 

گناه
 

گرفتاري‌هايي كه دراين دنيا دامنگير انسان مي شوند يا مكافات عمل هستند و يا براي امتحان، براي تعدادي پايه ترقي و تكامل است و براي گروهي تخفيف كيفر اخروي،صورت اخير لطفي است از طرف خداوند براي گناهكاران تا از مجازات اخروي آنها كاسته شود و ممكن است در اين دنيا پاك گردند و به سراي باقي سفر كنند.

در قرآن با واژه‌هاي گوناگوني از گناه ياد شده است: ذنب، اثم، سيئه، معصيت، خطيئه، جرم، منكر، فاحشه، شر و….

خداوند در يك جا از قول گناهكاران بيان مي‌دارد: «… وَيَقُولُونَ يَا وَيْلَتَنَا مَالِ هَذَا الْكِتَابِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصَاهَا ؛ به او مي‌گويند: اي واي بر ما! اين چه نامه‌اي است كه هيچ [كار] كوچك و بزرگي را فرو نگذاشته ، جز اين كه همه را به حساب آورده است .» (سوره كهف، آيه 49)

روايات بسياري نيز اين تقسيم بندي را بيان داشته‌اند و فرموده‌اند:انجام دهنده گناهان كبيره به دوزخ مي‌رود.1

گناهان بدني و جسمي، گناهاني هستند كه انسان با يكي از اعضاي بدن آن را انجام مي‌دهد. مثل: غيبت، زنا ، دزدي، فحاشي و… و گناهان غير بدني آنهايي هستند كه آدمي در دل و ضمير خود آنها را انجام مي‌دهد. مثل: حسد، كينه، بخل و….

تعدادي از علما و اساتيد اخلاق گناهان كبيره را تا چهل مورد برشمرده‌اند.2 ليكن در بعضي موارد و مواقع گناهان صغيره به گناهان كبيره تبديل مي شود و گناه انسان سنگين‌تر مي‌شود و حكم همان گناهان كبيره را دارد.مثلاً: اصرار بر گناه صغيره،كوچك شمردن گناه،تظاهر به گناه،خشنودي از گناه و مغرور شدن به ستر الهي.

 

آثار گناه

1. مانع معرفت است

يكي از موانع معرفت، گناه است كه بر عقل و فطرت تأثير گذاشته و باعث انحراف از حق و ظرافت‌هاي خلقت مي‌گردد. «وَلَـكِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ؛ ولي دل‌هايشان سخت شده و شيطان آنچه را انجام مي‌دادند برايشان آراسته است».(سوره انعام، آيه 43)

امام صادق (عليه السلام) مي‌فرمايد:«اذا اذنب الرجل خرج في قلبه نكتةسوداء فان تاب انمحت و ان زاد زادت حتي تغلب علي قلبه فلا يفلح بعدها ابداً؛ هنگامي كه انسان گناه مي‌كند، نكته سياهي در قلب او پيدا مي‌شود، اگر توبه كند محو مي‌گردد و اگر بر گناه بيفزايد زيادتر مي‌شود تا تمام قلبش را فرا گيرد و بعد از آن هرگز روي رستگاري را نخواهد ديد».3

 

2. مانع استجابت دعاست

يكي از عوامل مهمي كه باعث مي‌گردد ارتباط بنده با خدا قطع گردد و توفيق دعا خواندن واستجابت از او گرفته شود، انجام دادن گناه است.

در دعاي كميل مي‌خوانيم: «اللهم اغفرلي الذنوب التي تحبس الدعا ؛ خدايا! بيامرز گناهاني را كه از دعا جلوگيري مي‌كنند».

هر كه را پاك باشد ز اعتدال
آن دعايش مي‌رود تا ذوالجلال

و باز حضرت علي (عليه السلام) مي‌فرمايد: «المعصية تمنع الاجابة ؛ گناه از اجابت دعا جلوگيري مي‌كند.»4

حضرت علي (عليه السلام) در دعاي كميل مي‌فرمايد: «اللهم اغفر لي الذنوب الّتي تغير النعم؛ خدايا! بيامرز گناهاني را كه باعث تغيير نعمت‌ها مي‌شوند»

 

3. مانع آرامش خاطر است

آدمي بدنبال سعادت است، هر چيزي كه آسايش و آرامش او را بهم بزند، مانع كسب سعادت مي شود. آرامش و آسايش خاطر تنها در سايه ايمان به خدا و توجه به او و بي‌توجهي به دنيا بدست مي آيد.

انسان وقتي گناهي مرتكب مي‌شود، وجدان اخلاقي او را مورد ملامت و سرزنش قرار مي‌دهد و با ضربات پي‌گير خود بر روح و فطرت، آرامش روحي را از صاحب آن مي‌گيرد كه قرآن نام آن را«نفس لوّامه» مي‌گذارد. پشيماني و ندامت كه از تلاش و كوشش همين نفس حاصل مي‌شود، آرامش خاطر را از گنهكار مي‌گيرد.

حضرت علي(عليه السلام) مي‌فرمايد:«و من لم يعدل نفسه عن الشّهوات خاض في الحسرات و سبح فيها؛ كسي كه خود را از شهوات سرزنش نكند در درياي حسرت و اندوه در افتد و در آنها دست و پا زند».5

و همچنين آن حضرت مي‌فرمايد:«و كم من شهوة ساعة قداورثت حزناً طويلاً؛ چه بسا يك ساعت لذت مايه اندوه و غصه دراز مدت مي‌گردد».6

 

4. مانع شرم و حياست

اگر غرايز طغيان كند، پرده شرم و حيا دريده مي‌شود و انسان بدون شرم و حيا و بي‌باك از رسوايي و تنفر عمومي، به موجودي خطرناك تبديل مي‌شود.

فضائل اخلاقي كنترل كننده انسان و دور كننده او از گناه است، فرد گناهكار با انجام پي در پي گناه، فضائل را يك به يك از دست مي‌دهد و به شخص بي‌شخصيت و لا ابالي تبديل مي‌گردد. حضرت علي (عليه السلام) در دعاي كميل مي فرمايد:«اللهم اغفرلي الذنوب التي تهتك العصم؛ خدايا! بيامرز گناهاني كه پرده‌ها را مي‌درد».

لطف حـق با تـو مـداراها كـند
چون كه از حد بگذرد رسوا كند

امام سجاد (عليه السلام) در حديثي گناهاني كه پرده دري مي‌كنند را اينگونه برشمارد:

«الذنوب التي تهتك العصم:شرب الخمر…؛ شراب خواري، قماربازي، گفتن سخنان لغو و بيهود براي خنداندن ديگران، گفتن عيب ديگران و همنشيني با مردم بدنام و… از گناهاني است كه پرده دري مي‌كنند».7

 

5. مانع طول عمر مي‌شود

اگر چه مرگ در اختيار انسان نيست، ليكن اعمال ما در طولاني شدن يا كوتاه شدن عمر ما دخالت دارند؛ يعني اعمال و رفتار ما در زندگي ما تأثير مي‌گذارند.

حضرت علي (عليه السلام) مي‌فرمايد: «اعوذ باللّه من الذنوب الّتي تعجّل الفناء؛ از گناهاني كه در نابودي شتاب مي‌كنند به خدا پناه مي‌برم».8

بعضي كارها از قبيل: قطع رحم، قسم دروغ، سخنان دروغ، آزردن پدر و مادر و… عمر را كوتاه و كارهايي از قبيل: صدقه پنهاني، نيكي به پدر و مادر و صله رحم و… عمر را طولاني مي‌كنند.

حضرت علي (عليه السلام) مي‌فرمايد: «اعوذ باللّه من الذنوب الّتي تعجّل الفناء؛ از گناهاني كه در نابودي شتاب مي‌كنند به خدا پناه مي‌برم»

 

6. باعث تغيير نعمت مي‌شود

حضرت علي (عليه السلام) در دعاي كميل مي‌فرمايد:

«اللهم اغفر لي الذنوب الّتي تغير النعم؛ خدايا! بيامرز گناهاني را كه باعث تغيير نعمت‌ها مي‌شوند».

يكي از حقايقي كه آيات قرآن از آنها پرده برداشته، ارتباط ميان اعمال ما و حوادث و اتفاقاتي است كه در خارج رخ مي‌دهد. اگر ملتي به گناه آلوده شود، خداوند نعمت‌ها را يا به نقمت تبديل مي‌كند و يا آنها را از آن ملت مي‌گيرد.
سبك شمردن گناه

آيات قرآن و روايات معصومين ـ عليهم السلام ـ گرفتن نعمت را به گناه بندگان نسبت مي‌دهند، خداوند مي‌فرمايد: «أَوَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ كَانُوا مِن قَبْلِهِمْ كَانُوا هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَآثَارًا فِي الْأَرْضِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ ؛ آيا در زمين گردش نمي‌كنيد تا بنگريد كه چگونه بود سرانجام كساني كه پيش از ايشان بودند و نيرو و آثارشان در زمين بيش از اينها بود و خدا آنها را به گناهانشان برگرفت».(سوره غافر، آيه 21)

و امام صادق (عليه السلام) مي فرمايد: «و ما انعم اللّه علي عبد نعمة فسلبها اياه حتي يذنب ذنباً يستحق بذلك السَّلب؛ خداوند نعمتي به بنده‌اي نداده تا از او بگيرد،جز آنكه گناهي انجام دهد كه به سبب آن، نعمت از او گرفته شود.»9

حضرت علي(عليه السلام) مي فرمايد: «ما جفت الدموع الاّ لقسوة القلوب و ما قست القلوب الالكثرة الذنوب؛ اشك چشم‌ها نخشكيد مگر به خاطر قساوت دل‌ها و دل‌ها سخت نشد، مگر بخاطر گناهان».10

 

آثار گناه بر جسم

امام صادق (عليه السلام) : هيچ رگي نزند و پائي به سنگ نخورد و سر درد و مرضي پيش نيايد مگر به جهت گناهي كه انسان مرتكب شده و براي همين است كه خداي عزوجل در قرآن ميفرمايد : هر مصيبتي كه به شما مي رسد براي كاري است كه به دست خود كرده ايد و خدا از بسياري ( از معصيت ها ) هم گذشت ميكند ( سوره شوري ، آيه 30 )

سپس امام (عليه السلام) فرمودند : آنچه خدا از آن مي گذرد از آنچه از آن مواخذه ميكند بيشتر است. ( شرح : يعني آن گناهاني كه خدا از آن مي گذرد بيشتر است از آن گناهاني كه خدا بوسيله آن گناه عذاب مي كند .) (اصول كافي ، جلد 3 صفحه 370)

 

نتيجه گيري :

نكته آخر اين كه رفتار و گفتار و نيات انسان داراي پيامدي است كه يا در اين دنيا و يا در جهان آخرت دامنگير انسان مي‌شود.


گر مراقب باشي و بيدار تو

بيني هر دم پاسخ كردار خود


دسته ها : دینی و مذهبی
بیست و دوم 2 1390 19:10
X